Inhaalverboden kunnen ook een negatief effect hebben voor de verkeersveiligheid

We weten het allemaal, als je in een personenwagen rijdt en je mag 100 km/h is het irritant als er een vrachtwagen gaat inhalen met 83 km/ph. Dat is dan ook meteen de voornaamste reden waarom inhaalverboden voor vrachtwagens worden ingevoerd. Er zijn steeds meer personenwagens op de weg, en die grote groep bedienen is makkelijk: je scoort snel punten en het staat goed op papier (zeker als minister). Alleen is het vreemd dat verkeersveiligheid dan plots moet wijken voor de wensen van automobilisten, terwijl men tegelijk beweert dat alles gebeurt “in het belang van de verkeersveiligheid”. In de praktijk zien we vaak dat inhaalverboden de verkeersveiligheid niet verbeteren, maar net het omgekeerde effect hebben.

Wanneer vrachtwagens door een inhaalverbod niet meer mogen inhalen, krijg je dat ze als het ware “opkruipen” en samen gaan rijden met weinig ruimte tussen elkaar: het zogenaamde treintje rijden. Dat zorgt meteen voor problemen voor verkeer dat wil invoegen of uitvoegen, want de gaten verdwijnen en het wordt een aaneengesloten blok. Moet één vrachtwagen om welke reden dan ook remmen, dan is de kans groot dat dit eindigt in een kettingbotsing. Daarbij komt dat het zicht voor wie achteraan rijdt vermindert: je kijkt tegen een muur van voertuigen aan, je kan minder ver vooruit lezen wat er gebeurt, en je anticipeert dus moeilijker op bijvoorbeeld stilstaande of traag rijdende voertuigen op de pechstrook.

Natuurlijke verdeling

Veel mensen denken dan: “hou gewoon meer afstand tijdens een inhaalverbod.” Alleen is dat in de praktijk vaak niet haalbaar, omdat situaties en snelheden continu veranderen. Er is altijd reactietijd, en daardoor ontstaat op de weg een harmonicaeffect: iemand remt licht, de volgende remt iets harder, en zo plant het zich voort. Zonder inhaalverbod krijg je net een natuurlijke verdeling op de weg: voertuigen raken meer gespreid, er ontstaan gaten, en precies die ruimte is nodig voor invoegend en uitvoegend verkeer. Bovendien zal het harmonicaeffect dan ook niet meer optreden, wat de verkeersveiligheid alleen maar ten goede komt. In drukke gebieden kunnen aparte vrachtwagenrijstroken een goede oplossing zijn om de doorstroming te bevorderen, maar dan moet afstand wel opgevolgd worden én moeten personenwagens verhinderd worden om schommelingen in het verkeer te veroorzaken.

Overheid

De overheid is ondertussen samen met organisaties druk bezig om steeds nieuwe regels te blijven ontwikkelen, allemaal zogezegd om de verkeersveiligheid te bevorderen. Er worden enorme boetestructuren op poten gezet, opnieuw onder het mom van “meer verkeersveiligheid”. Men ziet dat mensen vooral redeneren vanuit hun eigen situatie en ervaring, maar de vraag is dan: worden de mensen met praktische ervaring wel voldoende geraadpleegd? Vanop een bureaustoel kan iedereen iets bedenken en het opleggen, maar dat wil nog niet zeggen dat het resultaat in de praktijk uitkomt zoals het theoretisch bedoeld is.

Wij blijven ons inzetten om beleidsmakers te overtuigen om kennis te halen bij de groep, en niet bij de groep die hun kennis haalt uit boeken en verhalen. We roepen organisaties op om ook praktische mensen aan te werven in de domeinen waarvoor ze opkomen, en om die mensen binnen de organisatie een platform te geven. Tot slot wij hebben wel de professionele beroepschauffeurs om hun mening gevraagd. Het resultaat veegt veel boeken van de tafel.